Sunday 24 September

Verklaring AEC over de doodstrafZeer recentelijk is de Antilliaanse Bisschoppenconferentie (AEC) uitgekomen met een herdelijke brief, waarin zij bij de Overheden en de bevolking van het Caribisch gebied aandringen op de afschaffing van de doodstraf. De bisschoppen komen thans uit met deze oproep als bijzonder actie van de Kerk in het buitengewoon Jubeljaar van Barmhartigheid. Hiermee geven zij gehoor aan de oproep van paus Franciscus aan de totale wereldgemeenschap. In vele landen in het Caribisch gebied – in het bijzonder de Engelssprekende gebieden – is de doodstraf nog altijd een actieve wet in het strafrecht en vinden er nog steeds terdoodveroordelingen plaats. In ons land was de wet op de doodstraf al vele jaren een ‘dode’ wet, totdat het in maart 2015 officieel werd geschrapt uit ons wetboek van strafrecht. Hiermee is ons land een van de eersten die daartoe is overgegaan. Onze bisschop heeft daarom de brief van de AEC ook aangeboden aan de Minister van Justitie en Politie, en aan de voorzitter van de Nationale Assemblee, en hij vraagt aan beide gezagsdragers om in ons geval ernstig aandacht te schenken aan slachtoffers van misdaad en geweld in ons land, de erbarmelijke condities van strafinrichtingen en ook de dringend noodzakelijke resocialisatie van ex-gedetineerden.

Het menselijk leven: een geschenk van God
Wij geloven dat het menselijk leven een geschenk is van God. Het is heilig. Wij geloven dat elk mens een inherente waardigheid bezit omdat wij allen geschapen zijn naar Gods beeld en gelijkenis (Genesis 1,26; Efeziërs 2,10). Derhalve behoren wij het menselijk leven in alle fasen van ontwikkeling en in alle omstandigheden te beschermen en te verdedigen.
Ofschoon wij ontsteld zijn door de toename van de gewelddadige misdaad in onze regio, en ook onze solidariteit betuigen met de slachtoffers van misdaad en met allen die door misdaad getroffen zijn, dringen wij bij de politici en de bevolking van onze regio erop aan om de doodstraf af te schaffen en misdaad en geweld met herstelrecht te benaderen.

Herstelrecht
Een benadering van herstelrecht richt zich op het verantwoordelijk houden van de overtreder op een betekenisvollere manier en het bijdragen tot een gevoel van genezing voor zowel het(de) slachtoffer(s) als de gemeenschap; het omvat socialisatie, rehabilitatie en verzoening in plaats van vergelding en wraak.

Alle recente internationale onderzoeken tonen aan dat de doodstraf als afschrikmiddel niet werkt. Het is ook niet bevorderlijk voor het respect voor het leven in onze gemeenschappen. Wij benadrukken hier uitspraken die gedaan zijn in de herderlijke brief van het AEC ‘Over de doodstraf’ (2000), waarin wordt verklaard: “De profetische stem van de Kerk moet vooral in tijden van morele en maatschappelijke crises gehoord worden ongeacht de mogelijke impopulariteit van onze Evangelische boodschap. De doodstraf symboliseert een vorm van wanhoop over de effectieve correctie van personen.”
De herderlijke brief van het AEC over ‘Het geschenk van leven’ (2008) benadrukt “de innige wens dat de leiders en het volk van het Caribisch Gebied streven naar de totale afschaffing van de doodstraf. Wij dienen meer nadruk te leggen op de rehabilitatie van de overtreder in plaats van op zijn/haar eliminatie.”
Wij geloven dat Gods oneindige barmhartigheid zich uitstrekt tot eenieder – inclusief degenen die ernstige misdaden hebben begaan en aan wie de gelegenheid moet worden geboden om tot inkeer te komen en vrede te sluiten met God en anderen.

Wij geloven dat de bescherming van de maatschappij en het algemeen welzijn gegarandeerd worden door een goed functionerend rechtsysteem, dat beoordeelt en veroordeelt, en door een gevangenissyteem dat zich richt op rehabilitatie. De paus bevestigt “een groeiend verzet tegen de doodstraf, al is dat ten behoeve van de wettige verdediging van de maatschappij, omdat er moderne methoden bestaan om efficiënt de misdaad te onderdrukken nog zonder de persoon, die de misdaad heeft begaan, definitief de mogelijkheid tot rehabilitatie te ontnemen.”

Doodstraf is niet de oplossing
Wij zijn het eens met paus Franciscus, die tijdens zijn bezoek aan een gevangenis in Mexico in februari 2016, heeft gezegd: “De goddelijke barmhartigheid herinnert ons eraan dat gevangenissen een indicatie zijn van het soort maatschappij dat wij zijn. In veel gevallen zijn ze een teken van het zwijgen en de veronachtzamingen die geleid hebben tot een wegwerpcultuur, een symptoom van een cultuur die niet langer het leven bevordert, van een maatschappij die haar kinderen in de steek heeft gelaten.”
Sprekend tot duizenden, die op het Sint–Pieterplein in het Vaticaan waren verzameld in februari 2016, vroeg paus Franciscus aan politici over heel de wereld om “een moedig en voorbeeldig gebaar” te doen tijdens het huidig Heilig Jaar van Barmhartigheid, dat loopt van 8 december 2015 tot 20 november 2016. Hij zei: “Ik doe een beroep op het geweten van degenen met regeermacht om internationaal overeenstemming te bereiken over het afschaffen van de doodstraf. [...] Het gebod ‘gij zult niet doden’ heeft absolute waarde en is van toepassing op zowel de onschuldigen als de schuldigen.”

Wij zijn ons ervan bewust dat de laatste executie in onze regio werd voltrokken in 2008 (op het eiland St. Kitts & Nevis). Ook dat vonnissen door de Geheime Raad van de Britse koningin in een aantal terdoodveroordelingen in de regio, het thans vrijwel onmogelijk is geworden dat de doodstraf kan worden uitgevoerd. Wij zijn ons er ook van bewust dat, hoewel de Caribische staten de doodstraf niet hebben afgeschaft, er geen executies hebben plaatsgevonden in de afgelopen tien jaren, terwijl er gedurende dit decennium er wel personen tot de dood zijn veroordeeld.

Aanpassen van wetgeving ter verwijdering van de doodstraf
Als eerste stap sporen wij de Overheden van Trinidad & Tobago en Barbados aan om hun wetgeving aan te passen opdat de vereiste oplegging van de doodstraf wordt verwijderd. Wij richten ons pleidooi ook tot de Overheden van het Engelsspekend Caribisch Gebied om de resolutie van de Verenigde Naties van 2016, over een moratorium op de toepassing van de doodstraf gericht op de afschaffing ervan en die gepresenteerd zal worden op de 71ste Algemene Vergadering van de VN, te ondersteunen en om verbeteringen aan te brengen in de condities van gevangenissen. Wij erkennen de positieve ontwikkelingen in deze kwestie, zoals de afschaffing van de doodstraf door het Surinaams parlement op 3 maart 2015.

Wij zullen verder samenwerken met Overheden en andere belanghebbenden in onze regio om te bouwen aan samenlevingen die veiliger, rechtvaardiger en vreedzamer zijn, en door dit te doen middels het gebruik van niet–dodelijke methoden om onze doelen te bereiken. Laat ons allen onze rol vervullen in het bevorderen van de moraal en waarden, die ons zullen helpen in het bouwen aan vreedzame gemeenschappen die het algemeen welzijn koesteren – de condities scheppen die elke persoon in staat stelt om zijn/haar potentie te verwezenlijken.

Hervorming van het strafrecht
Wij dringen bij onze Overheden erop aan dat zij de capaciteit van de openbare instituten, inclusief de instituten van stafrecht, versterken om misdaad en geweld aan te pakken; om zich te richten op de risicofactoren die bijdragen tot misdaad, zoals armoede, stedelijk verval, maatschappelijke ongelijkheid en uitsluiting, ontwrichting van gezinnen, gebrekkig ouderschap, gebrek aan kwaliteitsonderwijs en arbeidsplaatsen, gebrekkige huisvesting, de verspreiding van wapens, drugs en bendes in onze regio, en het toepassen van gerelateerde preventieve maatregelen. Wij staan hiervoor klaar en sporen onze gelovigen en alle mensen van goede wil aan om samen te werken voor dit doel.

Gods plan voor ons is dat wij in vrede leven en in de juiste relatie met Hem, met elkaar en met heel zijn schepping. Onze gemeenschappen hebben behoefte aan genezing. Laat ons bidden en samenwerken voor de vernieuwing van hart en geest, en op zoek gaan naar duurzamere en effectievere oplossingen gericht op het terugdringen van misdaad en geweld in onze regio en in de wereld. Laat ons, tijdens dit Heilig Jaar van Barmhartigheid, de kracht van de goddelijke barmhartigheid erkennen en omarmen, want die maakt alle dingen nieuw.

Hemelse Vader,
wij danken U voor de
wonderbaarlijke gave van het leven,
die U ons geschonken heeft.
Wij danken U bovenal
dat U ons heeft hersteld,
door uw Zoon Jezus Christus,
die uit liefde zijn leven
voor ons heeft gegeven,
terwijl wij nog zondaren waren.
Wij herhalen de lofprijzing v
an onze heilige Moeder Maria:
“Barmhartig is hij,
iedere generatie weer,
voor wie hem eerbiedigen.
Hij heeft de kracht
van zijn arm getoond.
” Door haar voorspraak
vragen wij U, hemelse Vader,
om ons te maken
tot beschermers van alle levens,
ook die van boosdoeners en overtreders,
want in uw ogen wordt
niemand uitgesloten van
uw barmhartigheid en bekering.
Schenk ons allen een dieper respect
voor het leven,
omdat wij het kwaad met liefde
kunnen overwinnen.
Wij vragen dit door Christus, onze Heer.
Amen.

Bron: Omhoog, editie nr 41