Monday 18 December

Bijzondere woord- en gebedsdienst
Ter gelegenheid van de viering van de internationale dag der Inheemse volken op 9 augustus, wordt er op maandag 7 augustus a.s. om 18:00 uur (zes uur ’s middags) een bijzondere woord- en gebedsdienst gehouden in de Kathedrale Basiliek te Paramaribo. In deze woord- en gebedsdienst met als thema “Grondenrechten en de zorg voor ons gemeenschappelijk huis” zal gebeden worden voor erkenning van grondenrechten van de Inheemsen in Suriname, omdat de grond waarop zij wonen en welke zij bewerken, onlosmakelijk verbonden is met het welzijn en de welvaart van de Inheemse volken. De gevolgen van klimaatverandering zijn voor iedereen in de wereld, maar voor de Inheemse volken kunnen ze desastreus zijn, omdat het direct impact heeft op hun voedselvoorziening. Het is daarom van eminent belang om in navolging van paus Franciscus en bisschop Karel Choennie ook de “zorg voor ons gemeenschappelijk huis” op ons te nemen.

Inheemse elementen
In een interview op Radio Immanuel, vertelt Marie-Josée Artist over het gezamenlijk initiatief van bisschop Karel Choennie en de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) voor een bijzondere woord- en gebedsdienst. “Toen de bisschop mij benaderde, moest ik het idee voorleggen aan het bestuur van de VIDS,” zegt Marie-Josée tegenover omroeper Patrick Neuve, “en de negen bestuursleden waren gelijk enthousiast.” Er werd een werkgroep ingesteld om dit initiatief uit te werken en te organiseren. De werkgroep bestaat naast Artist uit Raymond en Nowilia Tawjoeram, Astra Wajwakana, Hariette Vreedzaam en Lucius Romalho.

“In het begin hadden we zoiets van ingetogen zijn, rekening houden met de gewoonten en gebruiken zoals we die kennen voor de kerk,” zei Marie-Josée, “maar het was de bisschop die ons alle ruimte geboden heeft om inheemse elementen in te bouwen in deze woord- en gebedsdienst.” Er is zang, veel zang, maar niet allemaal in Inheemse talen. Marie-Josée: “Dat zou een beetje moeilijk gaan; het zingen in het Arowaks, of Lokono zoals wij het noemen, of Caraïbs, Kal’iña genaamd, zou misschien wel lukken, maar de tekst in die Inheemse taal lezen zou wat problemen met zich meebrengen.” Daarom zal er meer gezongen worden in het Sranantongo. Volgens Marie-Josée zijn er wel wat teksten op herkenbare melodieën vertaald naar het Arowaks en Caraïbs. Zij geeft ook aan dat het orgel niet gebruikt zal worden want “dat kennen wij inheemsen niet, maar de sambura, de k’rawasi en de maraka zullen prominent te horen zijn in de begeleiding.”

“Ons gemeenschappelijk huis”
In de ecologische encycliek Laudato Si, die in 2015 wereldwijd werd gepubliceerd, beschrijft paus Franciscus de aarde als “ons gemeenschappelijk huis,” belicht hij de huidige ecologische crisis en geeft aan dat het vooral de schuld is van de mens zelf. Klimaatverandering, opwarming van de aarde is een bedreiging voor de toekomst van de planeet en paus Franciscus roept op tot gedragsverandering bij de mens. Recentelijk nog bij de ondertekening van een samenwerkingsovereenkomst met Conservation International Suriname, had mgr Choennie aangegeven dat “wij als kerk bijzondere aandacht en liefde moeten hebben voor de schepping welke ons door God geschonken is.” Hij had toen gezegd dat wij concrete stappen daartoe moeten nemen. Dit is ook de grondslag voor het gezamenlijk initiatief voor de bijzondere woord- en gebedsdienst op 7 augustus a.s.

10 jaar VN declaratie
De Internationale Dag van Inheemse Volken staat dit jaar in het teken van 10 jaar VN declaratie over de rechten van Inheemse volken. Tien jaren geleden, op 13 september 2007, werd het door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties aangenomen. In een toelichting op dit thema geeft de VN aan dat deze declaratie het meest uitgebreide document is over de rechten van inheemse volken en de belichaming van de bereikte consensus wereldwijd op deze rechten. “Deze declaratie biedt een raamwerk van minimale standaarden voor de overleving, de waardigheid en het welzijn van Inheemse volken. Het omvat voorts bestaande standaarden voor mensenrechten en fundamentele vrijheden, zoals die toepasbaar zijn voor de specifieke omstandigheden van inheemse volken.”

Grondenrechten Inheemsen
Marie-Josée Artist: “In Suriname spreken we van etnische groepen. Maar de Inheemsen worden in de VN Declaratie erkend als volken met rechten, zoals het recht op eigen bestuur, op grondgebied waarop zij wonen en welke zij gebruiken voor hun kostgronden, hun medicinale planten, voor hun huizenbouw.” Artist legt uit dat de rechten op grond, grondenrechten of landrechten, anders is dan wat de Surinaamse wetgeving voorschrijft. Die kent individualisme, terwijl grondenrechten betrekking heeft op collectief verband. “Wetgeving is door mensen gemaakt,” zegt Marie-Josée, “en kan dus door mensen veranderd of aangepast worden. De VN zegt dat ook!” Zij geeft aan dat de erkenning zeer belangrijk is voor de Inheemsen. Het moet hun beschermen. “Een ondernemer kan nu opstaan en zeggen dat de Inheemsen geen recht hebben op die grond,” benadrukt zij. “Ook het traditioneel gezag, het eigen bestuur van de inheemsen, wordt bedreigd door allerlei invloeden.”

Samen doen
Na deze bijzondere woord- en gebedsdienst zal door de initiatiefnemers een receptie gehouden worden. Men zal in de gelegenheid zijn om het bestuur van de VIDS, de bisschop van Paramaribo en vicaris-generaal van het bisdom te feliciteren met de viering van Internationale Dag van Inheemse Volken. Marie-Josée Artist nodigt tot slot eenieder uit voor deze bijzondere dienst. “Het is niet alleen voor Inheemsen,” zegt ze, “want wat wij vragen in onze gebeden tijdens deze dienst is niet alleen voor onszelf maar voor de hele Surinaamse samenleving.” Ze is ervan overtuigd dat door samen dingen te doen, je elkaar kan versterken en nodigt een iedere uit om het samen te doen.

Door: Melvin Mackintosh
Omhoog editie 31 - 6 aug. 2017