Monday 21 August

De vaste commissie voor roepingen van de Antilliaanse Bisschoppenconferentie (AEC) organiseerde van21 tot 23 juli jl. een bijzondere conferentie over het onderwerp roepingen, met als titel: ‘Building a culture of vocations in the region.’ De conferentie werd gehouden te Trinidad & Tobago, en wel in het Emmaus Retreat Centre te Arima. Vrijwel alle bisdommen van de AEC waren vertegenwoordigd op deze conferentie; namens ons Bisdom waren ondergetekende, pater Kumar Irudayasamy en het echtpaar Bianca en Remie Mohamatsaid-Zalman afgevaardigd. Van elk bisdom waren vijf personen uitgenodigd die in verschillende gebieden in hun respectieve bisdommen werkzaam zijn: roepingen, gezinsleven, catechese, onderwijs, en ook religieuzen, priesters en geconsacreerde leken.

De cultuur als context
De hoofdsprekers van deze conferentie waren mgr Jason Gordon, bisschop van Bridgetown (Barbados); de Fr. Donald Chambers, priester van het Aartsbisdom Kingston, en de leden van de AEC roepingencommisie: Fr. John Persaud, Fr. Matthew D’Hereaux en zr Julie Peters SSM. De inleiders belichtten elk vanuit een andere invalshoek de cultuur in onze regio, waaruit roepingen moeten voortkomen. Om te begrijpen waarom roepingen in vrijwel alle landen in de regio uitblijven is het dringend vereist dat wij onze hedendaagse realiteit goed begrijpen. Om dat te doen bracht bisschop Gordon de deelnemers terug in de tijd, om een idee te krijgen van de impact van verschillende historische gebeurtenissen en ervaringen van het Caribisch volk en hoe die zaken de identiteit van het volk hebben gevormd.

Confrontatie met de realiteit
De huidige realiteit in onze samenlevingen en de plaats van de kerk daarin moeten wij moedig onder ogen durven zien. Als dat niet gebeurt zullen pogingen om roepingen te bevorderen de plank misslaan. De oorzaken van het uitblijven van roepingen zullen gezocht worden op plekken waar die niet liggen, en de aanpak zal dan ook weinig of geen vruchten voortbrengen. Afgezien van de impact van de historische achtergronden van onze Caribische realiteit moet ook zeer ernstig rekening gehouden worden met de hedendaagse invloeden op onze samenlevingen, die met veel kracht komen uit o.a. de geseculariseerde wereld. Het hedendaags denken – vooral onder de jongere generaties – ziet bijv. geen heil in het aangaan van levenslange verbintenissen. Dat is precies waar het priesterschap en het huwelijk om vragen, en daarom dat beide sacramenten dan ook ernstig aan het verminderen zijn.

Kwaliteit van het gezinsleven
Tijdens de inleidingen en de discussies werd ook sterk de nadruk gelegd op de kwaliteit van het gezinsleven in de regio en hoe die de bevordering van roepingen nadelig beïnvloeden. Als ideaal wordt het volk steeds een bepaald beeld voorgehouden van wat het gezin behoort te zijn, maar de realiteit vertelt een heel ander verhaal. De complexiteit van gezinsvormen dwingt tot een andere benadering van het gezin in de pastoraal. Bij de promotie van roepingen moet vooral rekening worden gehouden met het feit dat er heel veel priesters en religieuzen zijn, die niet zijn voortgekomen uit een ‘ideaal’ gezin, maar uit gezinnen die wij vaker als ‘gebroken’ kwalificeren. Onze terminologie maakt dat wij (onbewust) bepaalde leefsituaties van mensen bij voorbaat reeds uitsluiten als mogelijke vruchtbare bodems voor roepingen. Een bijzondere opmerking werd gemaakt over de rol van grootmoeders in de opvoeding van kinderen in het algemeen, en in het roepingsverhaal van vele huidige priesters.

Onderwijs en roepingen
Ook het katholiek onderwijs in de regio en haar rol in het kweken van roepingen werd grondig besproken. De moeilijkheden die wij hier in ons bisdom ervaren met ons katholiek onderwijs als het gaat om de catechese schijnt een uitdaging te zijn die alom in de regio voorkomt. De andere bisdommen van de AEC worstelen met dezelfde problemen als wij als het gaat om de kwaliteit van het godsdienstonderwijs op de katholieke scholen, de toename van niet-katholieke of niet-christelijke leerkrachten op de scholen, en ook de afname van de katholieke leerlingenpopulatie op de scholen. Vrijwel alle aanwezigen, die betrokken zijn in de catechese, verzuchtten zich over de moeizaamheid waarmee zij op de katholieke scholen het godsdienstonderwijs nog kunnen verwezenlijken.

Collaboration vs. diffused responsibility
Onder deze titel benadrukte het team van ‘Generation S’ (de roepingencommissie van het aartsbisdom Port of Spain) het belang van samenwerking voor de bevordering van roepingen, in tegenstelling tot de heersende houding van verstrooide verantwoordelijkheid. Dat is een houding waarbij iedereen weet wat er moet gebeuren, maar niemand weet wie verantwoordelijk is waarvoor, waardoor uiteindelijk niets gebeurt. In elk bisdom is het duidelijk dat er gewerkt moet worden aan de bevordering van roepingen, maar niemand voelt zich ergens verantwoordelijk voor terwijl allen blijven roepen: er moet iets gedaan worden! Om hieruit te geraken is het belangrijk dat op de eerste plaats elkeen zich verantwoordelijk begint te voelen: in plaats van te blijven roepen wat doet het Bisdom, of wat doet die en die, moet eenieder zichzelf eerst de vraag stellen: wat doe ik zelf om roepingen te bevorderen? Vooral als het gaat om de beeldvorming over roepingen: draag ik met mijn opmerkingen bij aan een negatief beeld van priester of religieus zijn, en het zo zeer onaantrekkelijk maak? Geloof ik dat een wereldse loopbaan veel beter is voor mijn zoon of dochter, dan invulling geven aan een roeping in de kerk als priester of religieus? Beschouw ik mijn kinderen als mijn ‘bezit’ en dat ik als ouder bepaal waarvoor zij moeten kiezen? Stel ik mij als ouder op het standpunt dat mijn kinderen moeten zorgen voor kleinkinderen, alsof het een absoluut recht is van ouders en een plicht van de kinderen?

Bouwen aan een roepingencultuur
Bij de afsluiting van de conferentie werden alle deelnemers heen gestuurd met de opdracht dat elkeen in zijn/haar eigen bisdom en samenleving, in de eigen context, concreet aan de slag gaat om te bouwen aan een cultuur waarin roepingen mogelijk worden. In feite is God nooit gestopt met roepen, en wordt die roep zelfs nog altijd gehoord! Het is echter de cultuur waarin dit plaatsvindt, die uiteindelijk bepaalt of iemand daadwerkelijk de stap maakt om op Gods roepstem te antwoorden. De taak aan ons allen nu om die belemmeringen weg te werken, zodat eenieder die zich geroepen voelt vrij en gelukkig die keuze kan maken.

Door: P. Tjon Kiem Sang
Omhoog editie 30 - 30 juli 2017