Tuesday 25 July

Recht Eerlijkheid en BarmhartigheiPreek van ptr E. Kross bij de gebedsdienst van 8 februari 2017

Tijdens een speciale gebedsdienst om vrede in onze samenleving heeft pater Kross in zijn preek drie oerprincipes van God benadrukt: recht, eerlijkheid en barmhartigheid. Deze principes zijn fundamentele waarden voor God en die komen wij in feite in alle religies tegen. Tegen de achtergrond van recente ontwikkelingen in onze samenleving willen wij de toespraak van ptr Kross wederom onder de aandacht brengen om de focus niet te verliezen als het gaat om vergeving, verzoening en vrede in ons land. De toespraak zullen wij in delen opnemen en elk oerprincipe apart plaatsen om zo het belang van elk principe duidelijk te benadrukken.

“Jullie zijn het zout der aarde; jullie zijn het licht in de wereld!” Jezus geeft aan dat God naar ons kijkt met verwachtingen, namelijk met de verwachting dat wij als gelovige mensen, net als licht en zout een positieve uitstraling hebben, en dat wij de diepgang van de inhoud van Gods Woord, en de waarden en normen van Gods Woord echt telkens opnieuw in ons leven weer serieus overwegen èn ons erdoor laten vormen.

“Jullie zijn het zout der aarde; jullie zijn het licht in de wereld!” Aan de hand van deze indringende opdracht van Christus, wil ik met u nadenken over de zeer gecompliceerde situatie van ons als Surinaams volk. Wij willen met heel ons hart bidden tot God voor ons geliefde land. Wij willen zegen vragen, wij willen om Gods wijsheid en leiding bidden, en wij willen God smeken om ons te leiden naar een toekomst waar er voor ons en onze kinderen en kindskinderen een samenleving zal zijn die vredig en positief is. Maar wanneer Jezus zegt “Jullie zijn het zout der aarde, jullie zijn het licht in de wereld,” dan herinnert Hij ons eraan dat wij ook zelf veel zullen moeten doen, en daarover wil ik met u nadenken.

In heel de Bijbel – en eigenlijk geldt hetzelfde voor de andere grote godsdiensten van onze Surinaamse samenleving– in heel de Bijbel vinden wij drie oerprincipes die leven in God en die God aangeeft als de meest fundamentele waarden in Zijn ogen.

Ten eerste is er dat begrip van recht: dat er tussen mensen en in samenlevingen uiteindelijk recht moet geschieden. Recht is een soort cosmisch principe bij God. Recht wil zeggen dat leugen of bedrog, of moord of onrecht niet ongestraft kunnen bestaan, dat geweld aandoen aan anderen of mensen uitbuiten voor eigen belang en voordeel, nooit onopgemerkt of zonder gevolgen blijven bij God, omdat God zelf de oorsprong en grondslag is van het recht. Het duister kan eenvoudig niet blijvend bestaan naast het licht. Het kwaad zal eenvoudigweg niet kunnen standhouden omdat God er is, en God is zuiver.

Recht en rechtspraak, de waarheid boven water doen komen over wat er gebeurd is en daarmee ook een oordeel formuleren over wie op welke wijze ergens bij betrokken waren, is om die reden een fundamentele norm die God vraagt van iedere mens. Zo hoorden we bijvoorbeeld in de tweede Schriftlezing uit Deut. 16,18–20: “Stel in alle steden die de Heer uw God u in uw stamgebieden zal geven, rechters en griffiers aan, die zorg moeten dragen voor een zuivere rechtspraak. U mag de rechtsgang niet beïnvloeden en niet partijdig zijn. U mag geen steekpenningen aannemen, want steekpenningen maken het oog van de wijze blind en de stem van de rechtvaardige vals. Zoek het recht en niets dan het recht. Dan zult u in leven blijven en mag u het land dat de Heer uw God u zal geven, in bezit nemen.”

Recht is zo fundamenteel voor de cosmische bestaansorde, dat God in de eeuwen van het Oude Testament steeds in Israël heeft laten profeteren dat de Messias, Zijn Zoon, een instrument in Zijn hand zou zijn om recht te herstellen, en dus instument zal zijn in het laatste oordeel over de mens. Bijvoorbeeld Jesaja 9,5–6: “Want een kind wordt ons geboren, een zoon wordt ons gegeven. De heerschappij rust op zijn schouders. Men noemt Hem wonderbare Leidsman, Goddelijke Held, Vredevorst. Groot is de macht en eindeloos de vrede, Hij zal het stichten en onderhouden door recht en gerechtigheid.” Daarom bezingt de psalmist in Psalm 72 de komende Messias als degene die recht zal doen geschieden voor armen en misdeelden, en de messiaanse koning zal dat doen in naam van de hemelse Vader, die door Maria in haar magnificat bezongen wordt als de God die onrecht zal herstellen wanneer Hij in en door Christus Zijn Rijk van liefde voltooit.

Dus als wij in de concrete situatie van Suriname zouden willen dat we gewoon niet meer moeten spreken over wat er in de jaren tachtig gebeurd is aan geweld, lijden en dood, dan zal dat gewoon niet lukken, omdat God de waarheid toch naar boven zal doen komen en het recht toch aan het licht zal doen komen. Waarom? Omdat recht en waarheid nu eenmaal onlosmakelijk deel zijn van de cosmische realiteit, van de cosmische orde die in God de Schepper haar oorsprong en haar fundamenten heeft. Daarom zullen waarheid en recht niet te stuiten zijn.

Volgend week: het oerprincipe ‘eerlijkheid’

Bron: Omhoog, Editie nr. 25