Tuesday 25 July

Door: P. Tjon Kiem Sang

Geen slachtoffers maar heldenOp donderdag 8 december vond in de St.-Alfonsuskerk de jaarlijkse herdenkingdienst plaats voor de vijftien mannen, die op 8 december 1982 om het leven zijn gebracht in het Fort Zeelandia, in opdracht van de toenmalige legerleiding. Deze keer werd de toespraak gehouden door pater Toon te Dorsthorst, die in zijn rede de vijftien mannen betitelde als nationale helden.

Pater Toon begon zijn toespraak met een citaat uit het boek van de profeet Habakuk: “Hoe lang moet ik nog roepen, Jahwe, terwijl gij maar niet luistert?” Het is thans al 34 jaren geleden dat de brute moord op vijftien vooraanstaande strijders voor de democratie in Suriname heeft plaatsgevonden. Pater Toon haalde aan dat “de machthebbers van toen, die nu ook weer de machthebbers zijn, er steeds in zijn geslaagd om deze brute moorden aan de rechtsgang te onttrekken, of althans een uitspraak door een onafhankelijke rechter te saboteren.”

Ware geschiedschrijving
Ondanks dat deze moorden reeds 34 jaren ongestraft zijn gebleven, bemoedigde pater Toon de nabestaanden, dat “deze vijftien Surinaamse strijders voor democratie eens als nationale strijders zullen worden geëerd en erkend.” Hij maakte de vergelijking met Boni, Baron en Joli Coeur, die nu met ere genoemd worden als pioniers en strijders, omdat zij het hadden opgenomen tegen de tirannie van de koloniale heersers. “De machthebbers van 1982 noemden hen coupplegers, wij noemen hen nu nog slachtoffers, maar eens zullen ze genoemd worden wat ze werkelijk zijn: nationale helden, die hun leven hebben gegeven voor vrijheid en democratie,” aldus pater Toon. Het gaat volgens pater Toon om het herschrijven van de geschiedenis vanaf 1980, niet meer vanuit het perspectief van de militaire machthebbers, maar met de ware feiten en toedracht. Volgens pater Toon heeft het al veel te lang geduurd. Het ligt aan de waarachtige Surinamers om de stem van de waarheid niet langer te laten onderdrukken en “geen genoegen te nemen met propaganda en valse geschiedschrijving.”

Landverraad
Pater Toon gaf daarna, vanuit zijn ervaring van 46 jaren in het binnenland van Suriname, een voorbeeld van de wijze waarop de ware toedracht van zaken heel bewust door de militaire machthebbers is verdraaid geworden. Hij vertelde het verhaal van de opkomst van de gewapende illegale groepen in ons land, na het vredesakkoord van Kourou in 1989. Hoewel deze groepen werden gekenmerkt als “spontane volksbewegingen,” verzekerde pater Toon uit eigen ervaring de aanwezigen ervan dat deze groepen “mede georganiseerd en ondersteund werden door het Nationaal Leger onder leiding van de toenmalige bevelhebber Desi Bouterse.” Met een voorbeeld over gebeurtenissen rondom de Tucajana Amazonas, een van de zg. “spontane verzetsgroepen” van die tijd, verduidelijkte pater Toon hoe een intern conflict binnen deze groep ertoe had geleid dat bevelhebber Bouterse uiteindelijk de opdracht had gegeven om een van de leiders van deze groep op wrede wijze te elimineren, vanwege het gevaar dat die leider voor Bouterse vormde. Dit incident werd op zodanige wijze aan de samenleving voorgehouden dat het “naar buiten toe enkel leek een afrekening tussen Tucajanas onderling.” De geheime ondersteuning van het Nationaal Leger aan deze illegale groepen bestempelde pater Toon als landverraad. “Willens en wetens de soevereiniteit en de integriteit van het Surinaams grondgebied schenden en verkwanselen voor persoonlijk voordeel.”

Neks no fout
Dat deze en andere misstanden, die hebben plaatsgevonden tijdens de militaire dictatuur, tot nu toe ongestraft zijn gebleven, schrijft pater Toon toe aan “een cultuur van straffeloosheid,” die gevoed wordt door de filosofie van ‘Neks no fout.’ Een filosofie die “al tientallen jaren onze moraal en geestelijke gezondheid bederft en corrumpeert.” Het is een filosofie die leert: “Alles kan, alles mag. Je kunt overal en met alles straffeloos wegkomen, als je maar handig bent. ‘Neks no fout,’ alles mag, alles kan,” aldus pater Toon. Deze filosofie heeft heden ten dage de grondwet van Suriname ondergeschikt gemaakt.

Kiezen tussen waarheid en leugen
Aan het einde van zijn toespraak wees pater Toon erop dat eenieder in zijn/haar leven een keuze moet maken tussen waarheid enerzijds en misleiding en leugen anderzijds. “Suriname als natie moet een keuze maken tussen waarheid en leugen.” Zelfs de vele gebedsmanifestaties zullen niets uithalen, als de leiders blijven verzaken aan de echte waarheid en Bijbelse gerechtigheid. “Wij mogen ons niet laten verleiden door dubieuze profeten, die de Bijbel gebruiken om misstanden te legitimeren en ze de schijn van waarheid te geven,” hield pater Toon de aanwezigen voor.

Trouw aan de waarheid
Pater Toon sloot zijn toespraak af met een citaat uit de brief van Paulus aan Timoteüs: “Ik bezweer u ten overstaan van God en van Christus Jezus, die levenden en doden zal oordelen, ik bezweer u bij zijn verschijning en bij zijn koninkrijk: verkondig het woord, dring te pas en te onpas aan, weerleg, berisp, bemoedig, met al het geduld dat het onderricht vereist. Want er komt een tijd dat men de gezonde leer niet meer zal verdragen, maar naar zijn eigen smaak leraren om zich heen zal verzamelen die de oren strelen. En ze zullen hun oren sluiten voor de waarheid, om te luisteren naar allerlei mythen. Maar u, blijf nuchter bij dit alles, aanvaard het lijden, doe het werk van een evangelist, vervul trouw uw dienst” (2 Tim. 4,1-5).

U kunt de volledige toespraak van pater Toon na lezen in PDF